Nauczyciel na Facebooku

W dzisiejszym świecie młodzi ludzie nie wyobrażają sobie życia bez Internetu. Jak podają badania PBI/Gemius już połowa użytkowników między 7. a 14. rokiem życia „surfuje” w nim każdego dnia. Dla młodego pokolenia jest to „okno na świat”, główne źródło informacji, przekazywania danych. Internet jest również narzędziem komunikacji, przede wszystkim dzięki poczcie elektronicznej i portalom społecznościowym, w tym zdobywającego coraz większą popularność Facebooka. Czy takie serwisy mogą pomóc w nauce? I czy nauczyciele mogą wykorzystać je w swojej pracy?

W polskiej edukacji zdania na temat wykorzystywania Facebooka do komunikacji z uczniami są podzielone. Jedni wybierają media społecznościowe, uważając je za kanały niezwykle przystępne dla ucznia, inni uznają wyższość tradycyjnych kontaktów i stawiają na rozmowę twarzą w twarz. Są jeszcze tacy, którzy boją się utraty autorytetu i tego, że korzystając z mediów społecznościowych zaczną być traktowani jak „koledzy”.

Facebook daje rozmaite możliwości. Można założyć „strony fanowskie” szkół, klas, kół zainteresowań, a także wirtualne grupy dyskusyjne czy strony promujące jakieś wydarzenia (np. szkolną dyskotekę) wśród określonych użytkowników. Strony fanowskie mogą zrzeszać obecnych i byłych uczniów szkoły, a grupy uczniów danej klasy czy członków koła zainteresowań. Ze względu na mniejszy formalizm kontaktów niż poprzez pocztę elektroniczną, Facebook wielu osobom wydaje się być bardziej przyjazną formą komunikacji. Wszyscy mają równomierny dostęp do zasobów i mogą z nich korzystać w zależności od swoich preferencji. Co więcej, mogą dzielić się swoimi opiniami, pomysłami czy wiedzą, wspólnie rozwiązywać dany problem, inspirować się wzajemnie, prowadzić czy kontynuować dyskusję zapoczątkowaną na lekcji.

Zaczynając swoją przygodę z Facebookiem, nauczyciele powinni pamiętać o kilku ważnych kwestiach:

1. Do komunikacji z uczniami najlepiej korzystać z możliwości zakładania grup, z podziałem na roczniki i klasy. Facebook umożliwia m.in. tworzenie specjalnych szkolnych grup dla uczniów. Komunikację z uczniami można też prowadzić za pomocą fanpage’a szkoły lub koła zainteresowań, gdzie nauczyciel może być administratorem. Za pomocą tych kanałów można dzielić się linkami do materiałów uzupełniających lekcję oraz multimediami dotyczącymi tematyki danych zajęć.

2. Korespondencja między uczniami i nauczycielami powinna być publiczna, dzięki temu uczniowie będą czuć się traktowani sprawiedliwie. Nie jest polecane zapraszanie lub przyjmowanie zaproszeń uczniów do grona znajomych na prywatnym profilu.

3. Należy pamiętać o oddzieleniu życia prywatnego od zawodowego (co wiąże się z poprzednim punktem). Nauczyciel posiadający prywatne konto na portalu społecznościowym powinien pamiętać o odpowiednim zastrzeżeniu prywatności treści, które posiada na swoim profilu (np. zdjęć z wakacji, postów, które zamieszcza), tak aby nie były one powszechnie dostępne. Portal społecznosciowy nie powinien także służyć do kontrolowania życia uczniów.

4. Nauczyciel powinien być aktywny, podawać tematy do dyskusji, zachęcać do zgłębiania wiedzy.

Choć na Zachodzie portale edukacyjne są coraz powszechniej wykorzystywane przez nauczycieli do kontaktów z uczniami, to w Polsce mają oni raczej bardzo powściągliwy stosunek do takich rozwiązań. Większość nauczycieli zwraca uwagę na negatywny wpływ, jaki mają one na ucznia, głównie ze względu na nadmierny czas, jaki poświęcają im młodzi ludzie. Jednak nie możemy lekceważyć tego, że dzisiaj Internet dla młodego pokolenia stanowi kopalnię rozwiązań i inspiracji edukacyjnych. Zamiast zabraniać, możemy nauczyć się efektywnie wykorzystywać to, co młode pokolenie wykorzystuje już od pewnego czasu.

Wykorzystanie komputera w nauczaniu wczesnoszkolnym

Coraz więcej dzieci, zanim jeszcze pójdzie do szkoły i nauczy się pisać, umie już obsługiwać komputer i aplikacje na telefonach komórkowych. Postęp technologiczny nie omija również szkoły, która już wkrótce zacznie przechodzić duże zmiany. Czeka nas program „Cyfrowa Szkoła” i wprowadzenie obowiązku szkolnego dla 6-ściolatków. Zastanówmy się więc jak wykorzystać potencjał cyfryzacji dla dobra najmłodszych uczniów.

Postęp technologiczny sprawił, że komputery są nieodłączną częścią naszej codzienności. Siłą rzeczy nie omija to również dzieci, które stykają się z nowymi technologiami już od pierwszych lat swojego życia. Z badania Digital Diaries przeprowadzonego w USA, Kanadzie i krajach europejskich wynika, że 58 proc. maluchów w wieku 2-5 lat korzysta z nieskomplikowanych gier komputerowych, a dla porównania 43 proc. dzieci w wieku 2-3 lat umie jeździć na rowerze. Co więcej, tylko 9 proc dzieci w wieku 2-5 lat potrafi wiązać buty, za to aż 19 proc. sprawnie używa aplikacji w telefonach komórkowych. Ta cyfrowa rewolucja nie ominęła również polskich dzieci
- jak wykazało badanie PBI/Gemius aż 67 proc. z nich w wieku 10-14 lat posiada komputer, a 62 proc. korzysta z Internetu codziennie. Statystyki mówią więc same za siebie, a zastanawianie się nad tym czy wprowadzać dziecko w świat komputerów wydaje się być zbędne, bo wszystko wskazuje na to, że jest to proces nieunikniony. Jak szkoła może wykorzystać potencjał drzemiący w elektronice i maluchach? 

Okazuje się, że sposobów na pełne wykorzystanie możliwości cyfryzacji jest wiele. Nowa podstawa programowa zakłada bowiem wprowadzanie elementów edukacji poprzez zabawę, co jest szczególnie istotne w przypadku dzieci sześcioletnich, które już niedługo rozpoczną naukę. Ten zapis można z dużą skutecznością realizować wykorzystując komputer i multimedia w pracy z małymi dziećmi. Wiele programów i aplikacji edukacyjnych bawiąc, uczy niezwykle efektywnie. Często maluchy są tak zaabsorbowane programami wzorowanymi na grach komputerowych, że nawet nie uświadamiają sobie procesu uczenia się. Nowoczesne materiały dydaktyczne do nauczania najmłodszych to nie tylko papierowy podręcznik i zeszyt ćwiczeń, ale przede wszystkim płyty CD, podręcznik interaktywny czy platforma e-learningowa, dostępna w Internecie. Pracując z tablicą interaktywną nauczyciele mogą rozwijać kreatywność u dzieci prosząc je o malowanie lub rysowanie przy użyciu edytora grafiki np. z gotowych figur. Dzieci wykonując tego typu zadania jednocześnie uczą się obsługi potrzebnych programów i aplikacji.

Ponadto wykorzystywanie nowoczesnych narzędzi interaktywnych pozwala maluchom bezboleśnie wkroczyć w etap poważnej nauki po zakończeniu edukacji przedszkolnej i motywuje je do samodzielnego pogłębiania wiedzy. Kolorowe animacje, dźwięki i filmy zawierają niezbędną treść merytoryczną i umożliwiają dzieciom kształtowanie umiejętności związanych np. z nauką pisania, czytania czy liczenia. Multimedia sprawiają również, że dzieci angażują różne zmysły i nie są już pasywnymi odbiorcami informacji, ale mogą samodzielnie określić tempo i kierunek zdobywanej wiedzy. Dzieci wpływając na pracę programu, mogą wykonywać te funkcje, które je szczególnie zainteresowały lub przerywać te działania, które je nudzą. 

Wielu dorosłych  niechętnie odnosi się do gier komputerowych, które tak uwielbiają dzieci. Wywodzi się to stąd, że większość rodziców i nauczycieli ich nie zna i nie umie z nich korzystać. Nie wszystkie gry muszą jednak polegać na „strzelaniu do celu”. Materiały dydaktyczne, które przypominają w obsłudze gry powodują, że uczenie jest dla dzieci bardziej atrakcyjne, a zapamiętywanie nowych treści łatwiejsze. W wielu krajach europejskich z powodzeniem wykorzystuje się elementy gier w nauczaniu najmłodszych. Wykonywanie tego typu ćwiczeń dostarcza dzieciom rozrywki i relaksuje je. Jednocześnie rozwija samodzielność, a także talenty. Wiele dzieci w trakcie zajęć z komputerem może zabłysnąć umiejętnością obsługi różnych programów, co procentuje na jego przyszłe powodzenie w radzeniu sobie z trudnościami. Nauczyciele, którzy nie pracują na rozbudowanych aplikacjach multimedialnych mogą posłużyć się prostszymi programami. Przy użyciu prezentacji multimedialnej można na przykład poprowadzić lekcje zawierające element prostego rebusu, quizu lub krzyżówki. 

Małe dzieci posiadają wyjątkowe możliwości przyswajania nowej wiedzy. W żadnym innym okresie życia chłonięcie informacji nie jest tak efektywne. Warto wykorzystać ten szczególny moment i podawać dzieciom nowe informacje w przystępnej formie przy użyciu komputera.